Only the Lonely: een ode aan The Big O

Begin jaren ’60 scoorde hij hit na hit en kende hij grote successen in Europa en Amerika. Elvis Presley noemde hem de beste zanger van allemaal en ook The Beatles, Bruce Springsteen en Bono behoren tot zijn fans. Ik heb het over Roy Orbison, de man wiens ballads vaak net zo donker klonken als de kleur van zijn zonnebril, haar en kleding. The Big O, zoals zijn bijnaam luidde, is in mijn ogen nog altijd de beste zanger die ooit geleefd heeft, maar heeft tegenwoordig niet de status van superster die hij verdient. Vandaag is het exact 25 jaar geleden dat mijn grote held geheel onverwachts overleed, en ik wil deze dag niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Want Roy Orbison mag nooit wegkwijnen in de donkere krochten van de popmuziek.

Roy Kelton Orbison werd geboren op 23 april 1936 in Vernon, Texas. Zijn ouders hadden niet veel geld, als gevolg van de Grote Depressie. Later verhuisde de familie naar Wink, een gehucht in het westen van Texas waar olievelden gevonden waren. Ik herinner mij een televisie-uitzending van wijlen Boudewijn Büch – ook een groot bewonderaar van Orbison – waarin hij op zoek ging naar de roots van de zanger in Wink. Mocht er ooit weer eens een film worden gemaakt over het einde der tijden, dan denk ik dat Wink de ideale filmset biedt: desolater kan een landschap niet zijn. In deze wereld groeide Roy Orbison op en zette hij zijn eerste stappen in de muziekwereld. Beïnvloed door countrymuziek vormde hij in zijn tienerjaren de band The Wink Westerners en later The Teen Kings. Toen klasgenoot en collega-zanger Pat Boone erin slaagde een lucratief contract te tekenen bij een platenmaatschappij, vormde dit voor Roy een motivatie om het eveneens te gaan maken als zanger. Een ontmoeting met Johnny Cash zorgde ervoor dat hij in aanraking kwam met Sam Philips, de legendarische producer van Sun Records in Memphis. Nadat Roy Orbison aan Philips vertelde dat hij was aanbevolen door Johnny Cash om bij Sun te tekenen, sprak Philips de legendarische woorden: “Johnny Cash doesn’t run my record company!” Desalniettemin lukte het Orbison met zijn Teen Kings een contract te tekenen bij Sun in 1956.

Sun Studio
De Sun Studio in Memphis is vooral bekend geworden door de rock & roll-artiesten die er doorbraken, zoals Elvis Presley, Jerry Lee Lewis, Carl Perkins en eerdergenoemde Johnny Cash. Ook Roy Orbison beleefde er kleine triomfen met rock & roll-hits als Ooby Dooby en Go! Go! Go! (Down the Line). Toch lukte het hem nooit om bij Sun het succes te behalen waar hij van droomde. Roys fluweelzachte stem had niet de rauwheid die paste bij rock & roll. Hij besloot daarom Memphis te verruilen voor Nashville, om daar op zoek te gaan naar zijn eigen geluid. Het bleek een gouden zet: samen met songwriter Joe Melson scoorde hij begin jaren ’60 grote hits als Only the Lonely, In Dreams, Blue Bayou, Running Scared en Oh, Pretty Woman. Afgezien van deze muzikale successen kenmerkte het leven van Roy Orbison zich in deze tijd ook door rampspoed: zijn vrouw Claudette kwam om bij een motorongeluk, en later lieten twee van zijn zoontjes het leven bij een brand in Orbisons huis in Hendersonville, een buitenwijk van Nashville. Mede als gevolg van deze tragedies slaagde de sympathieke zanger er niet meer in zijn successen van de jaren ’60 een vervolg te geven in de jaren ’70. Pas eind jaren ’80 beleefde hij een revival: zijn muziek kwam weer onder de aandacht (mede dankzij de film Blue Velvet waarin het prachtige nummer In Dreams wordt gebruikt) en ook begon hij weer nieuwe nummers op te nemen, zowel solo als met supergroep Traveling Wilburys. Het leek Orbison weer allemaal voor de wind te gaan, maar helaas sloeg het noodlot opnieuw toe: op 6 december 1988, tijdens een bezoek aan zijn moeder in Hendersonville, overleed Roy Orbison plotseling aan een hartaanval. Postuum verscheen het album Mystery Girl, naar mijn mening één van de mooiste albums ooit gemaakt. Helaas heeft hij het succes van dit album zelf nooit mogen meemaken.

Kwetsbaarheid
Ik vraag me weleens af wat ik zo mooi vind aan de muziek van Roy Orbison. Misschien is het wel de kwetsbaarheid die weerklinkt in veel van zijn nummers. Orbison bezong het verdriet dat hij zelf maar al te goed kende: “I love you even more than I did before, but darling what can I do? For you don’t love me and I’ll always be crying over you.”  Het komt recht uit het hart van een man die weet hoe het is om afgewezen te worden. Orbison had niet de looks van Elvis en de bravoure van Jerry Lee Lewis. Hij was bescheiden en kende een grote onzekerheid over zijn uiterlijk. In zijn tienerjaren verruilde hij zijn jampotbrillenglazen voor een zonnebril, waar hij zich achter kon verschuilen. Ook verfde hij zijn blonde haar zwart en begon hij steeds vaker zwarte kleding te dragen. Een nieuwe look was geboren, een look die nooit meer weg zou gaan.

Afgelopen zomer bezocht ik de legendarische Sun-studio in Memphis, en deed ik enige dagen later ook Nashville aan. Waar aan Johnny Cash en Willie Nelson musea gewijd zijn in de stad, komt de Orbison-fan er bekaaid vanaf. Afgezien van de legendarische RCA Studio B, waar Orbison veel van zijn hits opnam voor Monument Records, is er weinig meer dat doet denken aan de grootste zanger die de stad ooit kende. Een medewerker van de Country Hall of Fame liet ons weten dat er een grote verzameling Orbison-memorabilia ligt opgeslagen in Nashville waarmee niets gedaan wordt. Er bestaan vage plannen voor de bouw van een Roy Orbison-museum, maar het lijkt nog lang te duren voordat het zover is. Voorlopig staat het enige museum dat gewijd is aan ‘The Big O’ nog altijd in Wink, waar geen mens ooit komt, Boudewijn Büch daargelaten. Ook het graf van de zanger is geen bedevaartsoord voor fans, zoals Graceland dat is voor Elvis. Sterker nog: Orbisons graf -in Westwood Village Memorial Park in Los Angeles – heeft niet eens een gedenksteen. Het is jammer dat één van de beste zangers ter wereld nog maar zo weinig aandacht krijgt. Enige jaren geleden was ik dan ook blij verrast dat de Vlaamse schrijver Dimitri Verhulst verschillende passages aan Roy Orbison wijdde in zijn boek ‘De helaasheid der dingen’. Verder blijft het ook in Nederland stil rondom de man in het zwart met de gouden stem.

Ach, misschien moet het ook allemaal wel zo zijn. Misschien draagt het gebrek aan Orbison-gedenktekens wel bij aan de mythische status die de zanger altijd had. Ergens hoort het ook bij zijn mysterieuze uiterlijk en zijn bescheiden persoonlijkheid, waarmee hij niet graag op de voorgrond trad. Wellicht dat hij daarom zo populair is bij zijn trouwe fans.

Toch hoop ik dat vandaag iedereen even aan Roy Orbison denkt. Daarom roep ik hierbij iedereen op, fan of geen fan, om vandaag naar één of twee nummers te luisteren van Roy Orbison. Gewoon, zodat we hem niet vergeten.

Deze lezerscolumn is geschreven door Joep Wetzels, 29 jaar oud en woonachtig in Amsterdam. Werkzaam als docent aan de Vrije Universiteit, saxofonist in de bluesband The Slumberdogs en groot liefhebber van blues, soul, rock & roll en sixties-muziek.

3 Reacties

  1. peeters frans 16 januari 2015 Reageer

    de beste zanger ooit

  2. Carolienvanleeuwen 9 april 2017 Reageer

    Ontroerend mooie stem van Roy Orbison is onvergetelijk en uniek. Zal altijd blijven bestaan (net als die van Johnny Cash). ❤

  3. Ad van den Heuvel 28 april 2017 Reageer

    The BigO,The King of Hearts,zijn muziek is zijn dagboek.De best singer in the world met zijn prachtige stem.Ben al meer dan 50 fan van hem en zal dat ook blijven tot het laatst.RIP dear Roy ( http://rock-60s.jouwweb.nl/ )

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*