De aanloop naar Fortarock dit jaar was op z'n zachtst gezegd niet de meest vloeiende. Na de bekendmaking van het programma klonk nogal wat teleurstelling uit de metalwereld. Waar waren de grote namen? De organisatie luisterde naar de kritiek en besloot de ticketprijs fors naar beneden bij te stellen; een mooi voorbeeld van hoe het gaat in de scene: we doen het met z'n allen en we hebben elkaar nodig. Fortarock was daardoor iets kleiner van opzet dit jaar, maar wel goed gevuld. En ook niet onbelangrijk: in tegenstelling tot alle weerberichten was het een heerlijke droge dag en liep iedereen met het zonnetje op de kruin!
En hoewel de opkomst van 15.000 man slechts een fractie is van de aantallen die Fortarock eerder op de been bracht; van teleurstelling over het programma is op de dag zelf weinig te merken. De sfeer is die van een rustig, gemoedelijk en zomers onderonsje van metalfans onder elkaar. Want waar Fortarock gewoonlijk altijd wel enkele grootheden wist te boeken die ook buiten het metalgenre op belangstelling kunnen rekenen (zoals Rammstein of Opeth), was de 2015-editie uitsluitend interessant voor de ware metal-volgelingen. Voor hen zaten dan ook genoeg snoepjes in het programma, in de vorm van oude legendes of veelbelovende nieuwkomers. In die laatste categorie mag het Noorse Leprous als eerste band meteen de volstromende weide opwarmen. En dat lukt, met een strak voortdenderende show, die als een van de weinige vandaag ook draait om synthesizers en een hoog zingende frontman. Leuk, maar voor de ware impact zullen we moeten wachten tot de Amerikaanse reuzen later die dag.
Het blijft een typisch Amerikaans concept, Godsmack. De spierballenrock verkoopt in eigen land stadions uit, maar hier is de reputatie van de band toch wat bescheidener. Sterker nog: de laatste keer dat Sully Erna en de zijnen in Nederland waren, dateert alweer uit 2003 en dat was in een voorprogramma. Godsmack overleefde de hele nu-metalhype wonderbaarlijk door te doen waar het goed in is: songs schrijven vol testosteron, stoer gebrul en stevige gitaarpartijen. Dat slaat in Europa misschien wat minder aan, maar als je het daarop niet kunt winnen, moet je zorgen dat je een goede show hebt. En dat heeft Godsmack. Niet alleen speelt de band uitermate strak, maar de mannen weten het publiek erbij te houden door halverwege een tweede drumstel het podium op te rijden voor Erna, waarop een spectaculaire drumtandem ontstaat. Later volgt nog een medley met bekende gitaarriffs en de hit I Stand Alone is de afsluiter. Eigenlijk ontbreekt alleen het vuurwerk bij het optreden. Godsmack is van het grote gebaar en dat is af en toe best lekker.
Er zijn fotogeniekere bands op aarde dan Red Fang. Nee, dit zijn geen publieksmenners of charismatische bespelers, maar mannen die vooral naar hun instrument kijken en alle remmen los gooien. Spelen tot je erbij neervalt, lijkt het credo van deze Amerikanen. Goed, met zo'n attitude moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat je muziek spannend genoeg blijft om het redelijk goed gevulde veld te kunnen bekoren. Het lukt Red Fang ten dele. De band mag dan een van de minder hardere van de dag zijn, de stonerrock knalt wel. Maar aan het eind zijn we toch een beetje murw geslagen door het eenzijdige tempo. Prima band en dito optreden, maar uiteindelijk net niet genoeg om onze aandacht er een heel concert bij te houden.
We zien vandaag veel frontmannen voorbij komen. Frontmannen die bijna niks zeggen, frontmannen die roepen dat 'the motherfucking crowd' mee moet klappen en frontmannen die vooral hard brullen. En Neil Fallon, de zanger van Clutch, geeft vandaag een lesje charisma. Fallon hoeft niet zelf aan te zetten als hij wil dat het publiek zijn handen op elkaar doet, dat doet het uit zichzelf. De stonerbluesrockers zijn op Fortarock misschien een beetje de vreemde eend in de bijt, maar het lijkt ze niet te deren. Er komen vooral songs voorbij uit de tweede helft van hun inmiddels imposante carrière (sinds 1991), met de nadruk op de laatste plaat Earth Rocker, misschien wel hun beste. En hoewel de band uitermate strak speelt en vooral het gitaargeluid erg vet klinkt, is het Fallon die de show steelt. Als een bezeten priester draagt hij zijn teksten voor en voor heel even zijn we allemaal even lid van deze kerk. Clutch brengt vandaag de soul naar Fortarock. Hallelujah.
Stukken minder opzwepend is het optreden van Venom dat hierop volgt. Het was een van de interessantere namen op het programma, want deze Britten waren begin jaren tachtig toch maar de grondleggers van het trash- en blackmetalgenre. Veel kansen om ze live aan het werk te zien, zijn er tegenwoordig niet meer, maar op het podium lijkt de band vooral door de tijd ingehaald. In de nogal matte en eentonige show werken de heren zich plichtmatig door de songs heen. Leuk om deze legendes een keer te zien, maar na de energie en moeite die bijvoorbeeld Godsmack in de show stopt, is deze weinig verfrissende act zeker niet de meest memorabele.
Er werd onder metalfans nogal geklaagd over slotact Slipknot, dat geen waardige afsluiter voor Fortarock zou zijn. Goed, het is misschien van een ander kaliber dan Iron Maiden of Rammstein, de hoofdacts van de afgelopen jaren. En dat de band in februari ook al in Nederland was, draagt niet echt bij aan de exclusiviteit. Maar een blik op het podium vanavond en je kunt er niet omheen dat de Amerikaanse groep qua show in ieder geval niet onderdoet voor de eerder genoemde acts. Percussionisten die met troms en al ronddraaien en de lucht in gaan, een indrukwekkende lichtshow en vuur, heel veel vuur. Slipknot is bijna net zo erg theater als een band, een circus is misschien een beter woord, en dat kan enorm op de zenuwen gaan werken als de show bedoeld is om de muziek te verdoezelen, maar de band maakt op dat vlak ook geen fouten. Slipknot is een machine en je kunt er niet van houden, maar dat het razend goed is, daar kun je niet omheen.
De indruk die aan het einde heerst, is dan ook van een gezellige en leuke dag, maar meer ook niet. Het toch eenvormige programma slaagt er gedurende de dag steeds minder in om het publiek op te zwepen. Je merkt het op de festivalweide: zelfs tijdens de headliners en de afsluiter is de sfeer gemoedelijk, maar ingetogen. Mensen liggen in het gras en kletsen bij vanaf het podium, terwijl de springers en handen-in-de-lucht zich beperken tot een handjevol fanatiekelingen. Een overdonderende ervaring was deze Fortarock dan ook niet, maar wel ‘gewoon’ een verdomd gezellige dag.
Fortarock 2015
Gezien op zaterdag 6 juni 2015
Foto's: Bert Treep
Fotogallerij
